Tâm Lý Học Tiến Hóa là một khoa học nghiên cứu những phản ứng tâm lý dựa trên các giai đoạn tiến hóa của loài người, từ các loài sinh vật thủy tổ của mình. Theo khoa học này, sự chọn lựa « đối tượng » tình dục hay tình yêu, dựa trên khả năng quảng bá các « gien » tức chủng tử di truyền của mình một cách càng rộng rãi càng tốt.

Theo thuyết này đàn ông có khuynh hướng chọn các đối tượng trẻ, trung thành, và có khả năng sanh đẻ cao. Cần nói là thống kê cho biết người phụ nữ đẹp dễ có con hơn các phụ nữ xấu.
Trong khi đó, cũng theo thuyết tiến hóa, các bà các cô có khuynh hướng chọn đàn ông có địa vị xã hội cao, giàu có và tự tin.

Tuy nhiên, Buston và Emlen, trong một thống kê được công bố năm 2003, cho biết trong xã hội hiện đại, người ta không còn chọn đối tượng theo tiêu chuẩn của thuyết tiến hóa, mà theo nguyên tắc « tương ứng ». Người được chọn phải có những đức tính giống với mình.

Todd, Lenton và cộng sự, trong một nghiên cứu được công bố trong tuyển tập « Proceedings » của Viện Hàn Lâm Khoa Học Hoa Kỳ, cho biết hai quan điểm nay không đối nghịch nhau mà hoàn toàn có thể dung hòa. Các tác giả dựa trên một lối chọn bồ hiện rất thịnh hành gọi là « speed dating » : hai người, nam và nữ, nói chuyện trong vài phút trước khi quyết định người đối diện có thể là một « bạn tình » hay không ? 26 người nam và 20 người nữ tham gia vào nghiên cứu. Họ phải trả lời một số câu hỏi trước cuộc speed dating. Sau đó người ta so sánh những câu trả lời với sự chọn lựa thật của họ.

Kết quả : người ta không chọn bạn tình theo những tiêu chuẩn mình đã tự đề ra. Cả nam lẫn nữ đều tuyên bố chọn “đối tượng” theo nguyên tắc « tương ứng », đề cao những đức tính gần với mình. Nhưng , đến khi chọn lựa thật, thì họ lại thiên về thuyết Tiến Hóa, với vài khác biệt giữa người nam và người nữ :

Đàn ông chú ý nhiều hơn đến nhan sắc, đến sự quyến rũ xác thịt. Thật ra họ không khó khăn lắm : chỉ cần một sự quyến rũ "tối thiểu" nào đó, là người đàn ông sẵn sàng chọn bất cứ người phụ nữ nào ! Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy đàn ông có khuynh hướng chọn người nữ « không xấu » hơn là người đẹp.

Quý bà quý cô thì thường khó khăn hơn. Số người đàn ông có thể được chọn rất hạn chế. Thật ra, người nữ càng tự tin ở sự quyến rũ vật chất của mình thì họ lại càng khó tính. Có thể nói sự chọn lựa bạn tình của cả người nam lẫn người nữ đều giựa trên nhan sắc của … người nữ ! Thêm vào đó, tiêu chuẩn chọn lựa của phái đẹp rất bị ảnh hưởng bởi giai tầng xã hội, như thuyết Tiến Hóa đã tiên liệu.

Tóm lại : người yêu lý tưởng, và người bạn đời là hai « nhân vật » khác nhau. Cái « sọ khỉ » của quý bạn đã quyết định như thế !

(Quot du Med 4/9/2007)