Tiền lương không phản ảnh giá trị của hàng hóa làm ra. Nếu không thì đã không có bóc lột.
Lương đến từ tương quan lực lương trong tổ chức sản xuất của một xã hội (nói là tương quan xã hội cũng đúng). Lương tối thiểu phải đảm bảo sự "sinh tồn" của người công nhân, nếu không sẽ có vấn đề xã hội ... Các mức lương khác tùy thuộc thị trường việc làm (khái niệm đề nghị bởi Jacques Delors), sức mạnh của công đoàn, tầm quan trọng trong xã hội bởi một công việc (công nhân xe lửa, phi trường bên Pháp hàng năm đình công mỗi mùa nghỉ ...)
Chúng ta cũng có thể ăn lương mà không sản xuất : khi nghỉ ốm, khi thất nghiệp, khi nghỉ để được đào tạo v.v...
Người ta cũng bàn đến lợi tức tối thiểu dù không làm việc : chương trình tranh cử tổng thống của Benoit Hamon, đảng xã hội Pháp. "Lương tối thiểu" không cần làm việc cũng được bàn đến bởi ... MIlton Friedman
Tại sao có các trường hợp ăn lương không cần làm việc ? Vì những lý do sau :
- duy trì tiêu thụ
- tránh để một số người quá nghèo, nổi loạn
- thực hiện một sự công bằng, khi coi người nghỉ ốm như một người nỗ lực điều trị bệnh tình của mình để quay lại làm việc, sự điều trị ấy coi như một công việc làm / người thất nghiệp nỗ lực tìm việc, học hỏi, tự đào tạo để có việc khác ... cũng là một công việc
- đem lại thuế "trị giá gia tăng" : chính phủ cho anh 100 đồng, anh đi tiêu sài chi đó, phải trả thuế trị giá gia tăng (ở Pháp là 20%), quay trở lại ngân quỹ, chưa kể người bán hàng cho anh, người chuyên chở hàng hóa, xăng nhớt để làm việc ấy, tiền lời của siêu thị, cũa công ty sản xuất món hàng v.v... cũng đều chịu thuế Trị giá gia tăng, đều rơi trở về tay chính phủ.
NHV